Andere kijk op de werelddoor reizen, handelen en imperialisme

Van oudsher heeft de mens vooral zicht op zijn lokale omgeving. De Romeinen wisten hoe ze van de ene stad naar de andere moesten komen, maar hadden geen goed beeld van de ruimtelijke structuur van hun rijk. In latere tijden ontwikkelde zich het beeld aan de hand van de Bijbel, waarbij Jeruzalem - uiteraard - het centrum van de wereld was. Aan de hand van een drietal voorbeelden gaan we zien hoe het wereldbeeld zich heeft ontwikkeld.

1. Marco Polo’s reizen
Omstreeks 1300 kwamen de ervaringen van Marco Polo in beeld via het boek Il Milione van Rustichello. In dat boek waren miniaturen opgenomen als illustraties van de door Polo beleefde bizarre avonturen.
Dan zien we voor het eerst hoe in verre gebieden mensen en dieren leven. De kruistochten hadden Europa inmiddels kennis laten maken met andere culturen, maar de belevenissen van Polo gingen nog wel even iets verder.

2. De Moghul-keizers in India
Twee eeuwen later met de ontwikkeling van de handel naar India, China en Nederlands-Indië, bleek er een hoog ontwikkeld rijk te zijn in India. Er ontstonden handelsposten aan de Indiase kust en er was uitwisseling van kennis tussen India en Europa. Het Moghul-rijk had de Indiase vorsten onder een gecentraliseerd bestuur gebracht. Voor de Engelse imperialisten was dat een groot voordeel omdat ze met een relatief kleine investering India onder hun gezag konden brengen. Deze imperialistische geschiedenis werkt door tot aan vandaag.

3. Het Midden-Oosten
In de 19e eeuw was de gedachte dat gebieden onder de invloedsfeer van een grote mogendheid gebracht moesten worden. Dit idee werd in eerste instantie gerealiseerd in het Nijlgebied (een ‘Engelse’ rivier). Later ook in de voormalige Ottomaanse gebieden van het Midden-Oosten. De afspraken en verdragen uit die tijd zijn nog steeds van invloed op de gebeurtenissen van tegenwoordig.